News Content

มาตรฐานหิน 3/4 ที่ผู้ซื้อควรทราบ: มอก. 566 มยผ. 1102-64 และ ASTM C33 No.67

เรื่องมาตรฐานมักเป็นส่วนที่ผู้ซื้อมองข้ามมากที่สุด เมื่อผู้จำหน่ายระบุว่า "หิน 3/4 ผ่านมาตรฐาน" หลายรายไม่ได้ถามต่อว่าผ่านมาตรฐานใด และตัวเลขบนใบรายงานหมายความว่าอย่างไร ทั้งที่มาตรฐานเหล่านี้คือเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงที่ทรงพลังที่สุดของผู้ซื้อ บทความนี้อธิบายมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับ หิน 3/4 อย่างเข้าใจง่าย เพื่อใช้อ้างอิงเมื่อเลือกซื้อและตรวจรับวัสดุจริง

มอก. 566 คืออะไร และเหตุใดจึงต้องทราบ

มอก. 566 คือมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของประเทศไทย ว่าด้วย "มวลรวมผสมคอนกรีต" กำหนดคุณสมบัติของหิน กรวด และทรายที่จะนำไปผลิตคอนกรีต ตัวอย่างข้อกำหนดสำคัญ เช่น ค่าความต้านทานการสึกกร่อนแบบลอสแอนเจลิส (LA Abrasion) ต้องไม่เกิน 50% โดยมวล หากเกินแสดงว่าหินเปราะบางเกินไป ไม่เหมาะกับงานรับน้ำหนัก นอกจากนี้ยังกำหนดข้อจำกัดของสิ่งเจือปน เช่น ดินเหนียวก้อน และวัสดุละเอียดเกินขนาด เพื่อป้องกันมิให้สิ่งสกปรกทำลายการยึดเกาะระหว่างซีเมนต์กับเม็ดหิน

เมื่อผู้จำหน่ายระบุว่า "หินผ่าน มอก. 566" หมายถึงผ่านเกณฑ์พื้นฐานของมวลรวมคอนกรีตแล้ว ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดที่ผู้ซื้องานคอนกรีตควรเรียกร้อง สำหรับงานภาครัฐและงานโครงสร้างทั่วไป มวลรวมหยาบยังต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของกรมโยธาธิการและผังเมือง คือ มยผ. 1102-64 ว่าด้วยคุณลักษณะเฉพาะของมวลรวมหยาบ และ มยผ. 1201-50 ว่าด้วยวิธีทดสอบหาขนาดคละ (Sieve Analysis) ตามลำดับ

ASTM C33 Size No.67 คือขนาดคละมาตรฐานของหิน 3/4

ในระดับสากล หิน 3/4 เกรดคอนกรีตถูกอ้างอิงตามมาตรฐาน ASTM C33 ซึ่งเป็นข้อกำหนดมวลรวมคอนกรีตที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย หินขนาด 3/4 นิ้วตรงกับ Size No.67 มีเกณฑ์การร่อนผ่านตะแกรงดังนี้

- ตะแกรง 1 นิ้ว (25.0 มม.): ต้องผ่าน 100%
- ตะแกรง 3/4 นิ้ว (19.0 มม.): ต้องผ่าน 90–100%
- ตะแกรง 3/8 นิ้ว (9.5 มม.): ต้องผ่าน 20–55%
- ตะแกรง No.4 (4.75 มม.): ต้องผ่าน 0–10%
- ตะแกรง No.8 (2.36 มม.): ต้องผ่าน 0–5%

ตัวเลขเหล่านี้บอกว่าหินเกรดนี้มีขนาดรวมอยู่ระหว่างตะแกรง 1 นิ้วถึง No.4 โดยมีช่วงคละที่สม่ำเสมอ หินที่มีการกระจายขนาดอยู่ในกรอบนี้จะจัดเรียงตัวเบียดกันได้พอดี ลดช่องว่างภายในคอนกรีต และทำให้สูตรผสมคงที่ทุกล็อต นี่คือเหตุผลที่ผู้ผลิตคอนกรีตระดับสากลใช้หินเกรด No.67 เป็นมาตรฐานของงานโครงสร้าง

ค่าสึกกร่อน LA และเกณฑ์ที่ควรจำ

ค่าความต้านทานการสึกกร่อนแบบลอสแอนเจลิส คือการนำหินตัวอย่างใส่ถังทดสอบหมุนพร้อมลูกเหล็กกลิ้งปะทะ แล้ววัดว่าหินสึกหายไปกี่เปอร์เซ็นต์โดยมวล ยิ่งค่าต่ำยิ่งแข็งแรงทนทาน มอก. 566 กำหนดไว้ไม่เกิน 50% ส่วนงานพิเศษ เช่น พื้นถนนคอนกรีตที่รับการสึกกร่อนสูง ข้อกำหนดมักเข้มขึ้นเป็นราว 40% หินปูนและหินแกรนิตคุณภาพดีของไทยส่วนใหญ่ให้ค่าในช่วง 20–35% จึงผ่านเกณฑ์ได้สบาย หากผู้จำหน่ายมีใบรายงานค่านี้ ถือเป็นสัญญาณที่ดีว่าหินมาจากแหล่งคุณภาพและมีการทดสอบจริง

วิธีอ่านใบรายงานการทดสอบ (Test Report)

เมื่อได้รับใบรายงานจากผู้จำหน่าย ขอแนะนำให้พิจารณา 3 จุดหลักก่อน

- ตารางขนาดคละ (Gradation): ดูว่าค่าร้อยละร่อนผ่านแต่ละชั้นตะแกรงอยู่ในกรอบของ No.67 หรือข้อกำหนดที่โครงการใช้หรือไม่
- ค่าสึกกร่อน LA: ดูว่าไม่เกิน 50% ตาม มอก. 566 หรือเกณฑ์เข้มขึ้นของงานพิเศษ
- สิ่งเจือปนและความสะอาด: ดูว่าปริมาณดินเหนียวและวัสดุละเอียดเกินขนาดอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนดหรือไม่

หากทั้งสามจุดผ่าน ก็พอมั่นใจได้ระดับหนึ่ง ส่วนตัวเลขอื่น เช่น ความถ่วงจำเพาะ และค่าการดูดซับน้ำ เป็นข้อมูลเสริมที่โครงการขนาดใหญ่หรืองานกำลังสูงอาจต้องพิจารณาเพิ่มเติม

การนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้เมื่อซื้อจริง

- สอบถามผู้จำหน่ายว่า "หินล็อตนี้คัดขนาดตามข้อกำหนดใด" — คำตอบที่ดีต้องระบุชื่อมาตรฐานได้ชัดเจน มิใช่ตอบกว้าง ๆ ว่าผ่านมาตรฐาน
- ขอใบรายงานการทดสอบที่ระบุตาราง Gradation และค่า LA ของล็อตนั้น ๆ
- งานภาครัฐตรวจว่ามวลรวมเป็นไปตาม มอก. 566 หรือ มยผ. 1102-64 ครบถ้วน
- หากเป็นไปได้ สุ่มส่งตรวจที่ห้องปฏิบัติการอิสระเป็นระยะสำหรับโครงการขนาดใหญ่ เพื่อยืนยันว่าคุณสมบัติจริงตรงกับใบรายงาน

คำถามที่พบบ่อย

มอก. 566 คืออะไร?

คือมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของไทย ว่าด้วยมวลรวมผสมคอนกรีต กำหนดคุณสมบัติของหิน กรวด และทราย เช่น ค่าสึกกร่อนไม่เกิน 50% โดยมวล และข้อจำกัดสิ่งเจือปน เป็นเกณฑ์ต่ำสุดที่หินคอนกรีตควรผ่าน

หิน 3/4 ตรงกับมาตรฐาน ASTM ข้อใด?

ตรงกับ ASTM C33 Size No.67 ซึ่งกำหนดให้ร่อนผ่านตะแกรง 3/4 นิ้ว ได้ 90–100% และผ่านตะแกรง No.4 ได้ไม่เกิน 10%

ค่าสึกกร่อน LA ควรเท่าใด?

มอก. 566 กำหนดไม่เกิน 50% โดยมวล ส่วนงานที่รับการสึกกร่อนสูง เช่น พื้นถนน มักกำหนดเข้มขึ้นที่ราว 40% ยิ่งค่าต่ำยิ่งบ่งชี้หินที่แข็งแรงทนทาน

บทส่งท้าย

มาตรฐานมิได้เป็นเพียงข้อความบนเอกสาร แต่คือภาษากลางที่ทำให้ผู้ซื้อกับผู้ขายตรวจสอบคุณภาพหินด้วยเกณฑ์เดียวกัน เมื่อเข้าใจ มอก. 566 มยผ. 1102-64 และ ASTM C33 No.67 แล้ว ผู้ซื้อย่อมแยกแยะได้ทันทีว่าหินใดคุ้มค่าและหินใดมีความเสี่ยง หินจากแหล่งที่มีการทดสอบและออกใบรายงานครบถ้วน จึงเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับงานคอนกรีตทุกโครงการ

Mineral Connext — ผู้นำด้านธุรกิจ หิน ทราย แร่ และโซลูชั่นการจัดการเหมืองครอบคลุมทุกขั้นตอน

เว็บไซต์: www.mineralconnext.com
อีเมล: pataporr@scg.com
สนใจสินค้าหิน ทราย M-Sand
โทรศัพท์: 089-200-7412
สนใจสินค้าผลิตภัณฑ์แร่และโซลูชั่น
โทรศัพท์: 063-227-9476