# มาตรฐาน มอก.566 ค่า FM และ Gradation ของ M-Sand: ข้อมูลที่ผู้ซื้อควรทราบ

> มาตรฐาน มอก.566 ค่า FM และ Gradation ของ M-Sand: ข้อมูลที่ผู้ซื้อควรทราบ

---

**Category:** บทความ

**Date:** 2026-10-14

**URL:** https://www.mineralconnext.com/th/news/articles/7aa621f9-1c91-46dd-b67d-5c56b53184e9

---

**มาตรฐาน มอก.566 ค่า FM และ Gradation ของ M-Sand: ข้อมูลที่ผู้ซื้อควรทราบ**
    



    
    
        เรื่องมาตรฐานมักเป็นส่วนที่ผู้ซื้อมองข้ามมากที่สุด
        เมื่อพบค่า FM หรือชื่อ "มอก.566" บนเอกสาร มักไม่ได้ให้ความสนใจ
        ทั้งที่ตัวเลขเหล่านี้เป็นตัวบ่งชี้ชัดเจนว่าทรายใดสามารถใช้กับคอนกรีตได้และทรายใดใช้ไม่ได้
        บทความนี้จะอธิบายค่าตัวเลขเหล่านี้ให้เข้าใจง่าย เพื่อใช้อ้างอิงเมื่อเลือกซื้อ M-Sand
    

    
    
        **มอก.566 คืออะไร และเหตุใดจึงต้องทราบ**
    

    
        มอก.566 คือมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของประเทศไทย ว่าด้วย "มวลรวมผสมคอนกรีต"
        กำหนดคุณสมบัติของหิน กรวด และทรายที่จะนำไปผลิตคอนกรีต
        เช่น ค่าสึกกร่อนของมวลรวมต้องไม่เกิน 50% โดยมวล
        หากเกินแสดงว่าหินนั้นเปราะบางเกินไป ไม่เหมาะกับงานที่รับน้ำหนักมาก
    



    
        นอกจากนี้ กรมโยธาธิการและผังเมืองยังกำหนด มยผ. 1101-64 สำหรับมวลรวมละเอียด (ทราย)
        และ มยผ. 1201-50 สำหรับวิธีทดสอบขนาดคละ (Sieve Analysis)
        เมื่อผู้จำหน่ายระบุว่า "ทรายผ่าน มอก.566" หมายถึงผ่านเกณฑ์พื้นฐานแล้ว
        ซึ่งเป็นขั้นต่ำที่ผู้ซื้อควรเรียกร้อง
    



    
    
        **FM (Fineness Modulus) ค่าเดียวที่บ่งบอกความละเอียดของทราย**
    

    
        หากต้องจดจำค่าเพียงตัวเลขเดียวเมื่อซื้อทราย ขอแนะนำให้ดูค่า FM
        เนื่องจากสรุปความละเอียดของทรายทั้งกองในตัวเลขเดียว
        คำนวณจากผลรวมของร้อยละสะสมที่ค้างอยู่บนตะแกรงมาตรฐานหลายชั้น หารด้วย 100 จะได้ค่า FM ออกมา
    



    
        ค่าที่ใช้กับงานคอนกรีตทั่วไปอยู่ในช่วง 2.3 ถึง 3.1
        (บางมาตรฐาน เช่น มยผ. 1101-64 กำหนดกว้างกว่าที่ 2.15–3.45 แต่หากเกินช่วงนี้ต้องทดลองผสมก่อน)
        การตีความง่าย ๆ คือ ค่า FM ต่ำหมายถึงทรายละเอียด ต้องการน้ำและซีเมนต์มากขึ้น
        ส่วนค่า FM สูงหมายถึงทรายหยาบขึ้น หากสูงเกินไปคอนกรีตจะหยาบและร่อนง่าย
        ค่ากลาง ๆ อย่าง 2.6–2.9 จึงเหมาะสมที่สุดสำหรับงานทั่วไป
    



    
        ข้อแนะนำ — หากซื้อทรายที่ค่า FM ใกล้เคียงกันทุกครั้ง สูตรผสมคอนกรีตจะเสถียร ไม่ต้องปรับทุกครั้ง
        นี่เป็นเหตุผลที่ M-Sand ซึ่งสามารถควบคุมค่า FM ให้สม่ำเสมอได้จึงได้เปรียบ
    



    
    
        **Gradation หรือการกระจายขนาด คืออะไร**
    

    
        ค่า FM บอกความละเอียดโดยรวม ส่วน Gradation บอกว่าเม็ดทรายกระจายอยู่ในแต่ละช่วงขนาดอย่างไร
        หากทรายทั้งกองเป็นเม็ดเท่า ๆ กัน จะมีช่องว่างมาก คอนกรีตจะไม่แน่น
        แต่หากมีทั้งเม็ดใหญ่ เม็ดกลาง และเม็ดเล็กปนกัน จะเกาะกันแน่น เหลือช่องว่างน้อย คอนกรีตจึงแข็งแรงขึ้น
    



    
        การทดสอบทำโดยนำทรายผ่านตะแกรงไซฟ์ (Sieve Analysis) หลายขนาดซ้อนกัน แล้วชั่งน้ำหนักที่ค้างอยู่แต่ละชั้น
        ข้อกำหนดของ มยผ. ระบุว่า ร้อยละโดยมวลที่ค้างอยู่บนตะแกรงที่ติดกันสองชั้น ต้องไม่เกิน 45%
        เพื่อป้องกันมิให้เม็ดไปรวมกันอยู่ช่วงเดียวจนคอนกรีตร่อน
    



    
    
        **การนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้เมื่อซื้อ**
    

    
        - สอบถามผู้จำหน่ายว่า "ทรายนี้ค่า FM เท่าใด" — หากตอบไม่ได้หรือไม่มีใบรายงาน ควรระมัดระวัง

        - ขอใบรายงานการทดสอบ (Test Report) ที่ระบุค่า FM และ Gradation ของล็อตนั้น ๆ

        - เลือกทรายที่ผ่าน มอก.566 เป็นขั้นต่ำ และค่า FM อยู่ในช่วง 2.6–2.9 สำหรับงานคอนกรีตทั่วไป

        - หากเป็นไปได้ สุ่มส่งตรวจที่ห้องปฏิบัติการอิสระเป็นระยะ เพื่อยืนยันว่าคุณสมบัติจริงตรงกับใบรายงาน
    



    
    
        **วิธีอ่านใบรายงานทดสอบ (Test Report)**
    

    
        เมื่อได้รับใบรายงาน หลายคนอาจสับสนกับตัวเลขมากมาย ขอแนะนำให้พิจารณา 3 จุดหลักก่อน
    



    
        - **ค่า FM:** ดูว่าอยู่ในช่วง 2.6–2.9 สำหรับงานทั่วไป

        - **ตาราง Gradation:** ดูว่าเม็ดกระจายอยู่หลายช่วงขนาดหรือไม่ และร้อยละค้างบนตะแกรงติดกัน 2 ชั้นเกิน 45% หรือไม่

        - **ปริมาณฝุ่นละออง (Material passing 75 µm):** ดูว่าเกินเกณฑ์ที่มาตรฐานกำหนดหรือไม่
    



    
        หากทั้งสามจุดผ่าน ก็พอมั่นใจได้ระดับหนึ่ง
        ส่วนตัวเลขอื่น เช่น ค่าสึกกร่อน หรือความถ่วงจำเพาะ
        เป็นข้อมูลเสริมที่โครงการขนาดใหญ่อาจต้องพิจารณาเพิ่มเติม
    



    
    
        **มาตรฐานอื่นที่ควรทราบ**
    

    
        นอกจาก มอก.566 แล้ว ยังมีมาตรฐานที่เกี่ยวข้องอีกหลายฉบับที่มักพบเมื่อติดต่อกับโรงคอนกรีต
    



    
        - **มยผ. 1101-64:** ข้อกำหนดสำหรับมวลรวมละเอียด (ทราย) ที่ใช้ในคอนกรีต

        - **มยผ. 1201-50:** วิธีทดสอบขนาดคละ (Sieve Analysis)

        - **ASTM C33:** มาตรฐานสากลสำหรับมวลรวมคอนกรีต มักใช้อ้างอิงในงานระดับสากล
    



    
        มิจำเป็นต้องท่องให้ครบ เพียงจดจำว่า ทรายที่ดีต้องมีใบรายงานระบุค่าเหล่านี้ได้
        หากผู้จำหน่ายอ้างมาตรฐานได้แต่ไม่มีตัวเลขมาแสดง ควรระมัดระวัง
    



    
    
        **คำถามที่พบบ่อย**
    

    **มอก.566 คืออะไร?**



    
        มอก.566 คือมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของประเทศไทย ว่าด้วยมวลรวมผสมคอนกรีต
        กำหนดคุณสมบัติของหิน กรวด และทรายที่จะใช้ผลิตคอนกรีต เช่น ค่าสึกกร่อนต้องไม่เกิน 50% โดยมวล
    



    **FM คืออะไร ควรเท่าใด?**



    
        FM คือ Fineness Modulus บ่งบอกความละเอียดของทราย
        คำนวณจากผลรวมร้อยละสะสมที่ค้างบนตะแกรงหารด้วย 100
        ค่าที่ใช้กับคอนกรีตทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 2.3–3.1 ส่วนค่าที่เหมาะสมที่สุดคือ 2.6–2.9
    



    **Gradation คืออะไร สำคัญอย่างไร?**



    
        Gradation คือการกระจายขนาดของเม็ดทราย หากมีหลายขนาดปนกันจะเกาะกันแน่น ช่องว่างน้อย
        คอนกรีตจึงแข็งแรงขึ้น ตรงข้ามกับทรายที่เม็ดเท่ากันหมดซึ่งจะมีช่องว่างมาก
    



    
    
        **บทส่งท้าย**
    

    
        ตัวเลขเหล่านี้มิได้ซับซ้อนอย่างที่คิด เมื่อเข้าใจแล้ว
        จะสามารถระบุได้ทันทีว่าทรายใดคุ้มค่าและทรายใดมีความเสี่ยง
        ที่สำคัญ M-Sand จากโรงงานที่ดีย่อมส่งใบรายงานเหล่านี้มาให้ตรวจสอบอยู่แล้ว
        นี่คือความแตกต่างระหว่างทรายที่ "สามารถควบคุมคุณภาพได้" กับทรายที่ "ปล่อยตามสภาพ"
    



    
        **Mineral Connext — ผู้นำด้านธุรกิจ หิน ทราย แร่ และโซลูชั่นการจัดการเหมืองครอบคลุมทุกขั้นตอน**
    

    
        เว็บไซต์: [www.mineralconnext.com](https://www.mineralconnext.com)

        อีเมล: [pataporr@scg.com](mailto:pataporr@scg.com)

        สนใจสินค้าหิน ทราย M-Sand

        โทรศัพท์: 089-200-7412

        สนใจสินค้าผลิตภัณฑ์แร่และโซลูชั่น

        โทรศัพท์: 063-227-9476

---

*Source: [Mineral Connext](https://www.mineralconnext.com) — Thailand's premier integrated mineral solutions provider.*